Đó là phát biểu chỉ đạo của Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Được tại Hội nghị triển khai, xúc tiến đầu tư và phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh do Sở Xây dựng phối hợp với Hội Khoa học Kỹ thuật Xây dựng TP.Hồ Chí Minh tổ chức vào chiều 09/6.
Phát triển đồng bộ khu công nghiệp gắn với nhà ở cho công nhân
Tham luận tại hội nghị, ông Võ Quốc Thái, Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động TP.Hồ Chí Minh cho biết, qua khảo sát bước đầu, nhu cầu nhà ở cho công nhân, người lao động hiện có khoảng 33.520 trường hợp có nhu cầu tiếp cận nhà ở, trong đó có 3.181 trường hợp có nhu cầu thuê và 30.339 trường hợp có nhu cầu thuê mua (chiếm hơn 90%), cho thấy phần lớn người lao động không chỉ cần chỗ ở tạm thời mà đang có nhu cầu ổn định cuộc sống lâu dài, gắn bó với Thành phố. Đây là tín hiệu cho thấy yêu cầu phát triển nhà ở cho công nhân không chỉ mang tính trước mắt mà cần được nhìn nhận như một chiến lược phát triển nguồn nhân lực lâu dài của TP.Hồ Chí Minh.
Thực tiễn cho thấy, phần lớn công nhân, người lao động đang sinh sống trong các khu nhà trọ có diện tích nhỏ, điều kiện sinh hoạt hạn chế; nhiều nơi chưa bảo đảm đầy đủ yêu cầu về vệ sinh môi trường, phòng cháy, chữa cháy, an ninh trật tự, thiếu không gian sinh hoạt cộng đồng, trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế và các thiết chế văn hóa phục vụ nhu cầu đời sống lâu dài của người lao động.
Bên cạnh đó, nhu cầu nhà ở của công nhân không chỉ dừng lại ở việc có nơi ở, mà còn là yêu cầu về môi trường sống an toàn, ổn định, thuận lợi cho việc đi lại, làm việc, nuôi dạy con cái và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp. Nếu không giải quyết căn cơ bài toán nhà ở cho công nhân sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý, năng suất lao động, sự ổn định nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng như của Thành phố.
Để tiếp tục triển khai hiệu quả chương trình phát triển nhà ở cho công nhân, người lao động trên địa bàn Thành phố, ông Võ Quốc Thái đề xuất Thành phố cần nghiên cứu mô hình phát triển đồng bộ khu công nghiệp gắn với khu dân cư và nhà ở cho công nhân, người lao động; hoàn thiện cơ chế tài chính, tín dụng hỗ trợ phát triển nhà ở cho công nhân, người lao động.
Đồng thời, tăng cường đầu tư hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội phục vụ nhà ở công nhân, người lao động; nghiên cứu cơ chế khai thác hiệu quả quỹ đất, quỹ nhà thuộc sở hữu nhà nước phục vụ nhà ở công nhân, người lao động.
Ông Võ Quốc Thái khẳng định, giải quyết tốt bài toán nhà ở cho công nhân chính là đầu tư cho tương lai của Thành phố, là giải pháp căn cơ nhằm ổn định quan hệ lao động, giữ chân nguồn nhân lực, nâng cao năng suất lao động, ổn định nguồn nhân lực và phát triển bền vững TP.Hồ Chí Minh.
Dự án nhà ở xã hội cho thuê chưa đáp ứng nhu cầu
Trong khi đó, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.Hồ Chí Minh cho rằng, do số lượng dự án nhà ở xã hội cho thuê còn quá ít nên chưa đáp ứng được nhu cầu thuê nhà của đông đảo người thu nhập thấp. Do đó rất nhiều công nhân lao động nhập cư và người thu nhập thấp ở đô thị chỉ còn lựa chọn duy nhất là thuê phòng trọ tại các khu nhà trọ do cá nhân đầu tư kinh doanh với giá thuê khoảng trên dưới 2 triệu đồng/tháng, trong khi đó một số khu nhà trọ có chất lượng chưa thật bảo đảm và thường không có đủ tiện ích, dịch vụ.
Các chủ nhà trọ tại TP.Hồ Chí Minh và tại các địa phương trong cả nước đã có đóng góp rất lớn trong việc đáp ứng nhu cầu thuê nhà ở của đông đảo công nhân lao động, người có thu nhập thấp tại đô thị nhưng các chủ nhà trọ chưa được công nhận “chính danh” là loại “nhà ở xã hội do cá nhân đầu tư kinh doanh” theo quy định của Luật Nhà ở 2014, 2023 nên chưa được hưởng bất kỳ chính sách ưu đãi nào.
Tại TP.Hồ Chí Minh (cũ), theo số liệu thống kê của Sở Xây dựng, tại thời điểm năm 2018 có khoảng 60.470 khu nhà trọ với tổng số 560.000 phòng trọ đáp ứng chỗ thuê trọ cho 1,4 triệu người. Bên cạnh đó, còn có các doanh nghiệp tư nhân tự đầu tư xây dựng nhà lưu trú cho công nhân của mình ở miễn phí, điển hình là Công ty Nissei Electric Việt Nam (Nhật Bản) tại Khu chế xuất Linh Trung I đã tự đầu tư nhà lưu trú cho công nhân của mình ở miễn phí.
Ông Lê Hoàng Châu cho rằng, kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (Thông báo số 64-TB/VPTW) mở ra triển vọng phát triển nhiều hơn nữa “nhà ở xã hội cho thuê”, vừa có giá thuê nhà “rẻ nhất”, vừa bảo đảm chất lượng, vừa có các tiện ích, dịch vụ, vừa được kết nối giao thông thuận tiện phục vụ các đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội.
Đồng thời, ông Châu đề xuất các cơ chế chính sách để “phát triển nhà ở cho thuê giá phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập trung bình, người thu nhập thấp tại đô thị”.
Cụ thể, đối với các “dự án nhà ở cho thuê giá phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập trung bình, người thu nhập thấp tại đô thị” và “dự án nhà ở xã hội cho thuê” thì thời gian tối thiểu để hoàn vốn thường không thấp hơn 20 năm.
Bên cạnh đó, cần miễn tiền sử dụng đất, miễn tiền thuê đất đối với diện tích đất mà doanh nghiệp tự thỏa thuận nhận chuyển quyền sử dụng đất để thực hiện “dự án nhà ở cho thuê giá phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập trung bình, người thu nhập thấp đô thị” trong cả vòng đời của dự án.
Ngoài ra, “dự án nhà ở cho thuê giá phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập trung bình, người thu nhập thấp tại đô thị” phải thực hiện trong thời hạn tối thiểu 20 năm thì mới được hưởng các chính sách ưu đãi dành cho dự án. Đồng thời, chỉ nên quy định nộp 30% thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp và đề nghị pháp luật về thuế cũng quy định chính sách ưu đãi tương tự…
Xây dựng các quy định riêng
Từ góc độ của chuyên môn xây dựng, đại diện Hội Khoa học Kỹ thuật Xây dựng TP.Hồ Chí Minh cho rằng đã đến lúc cần nhìn nhận nhà ở cho thuê không chỉ như một sản phẩm của thị trường bất động sản, mà như một cấu phần quan trọng của hạ tầng đô thị hiện đại.
Đồng thời, kiến nghị Thành phố nghiên cứu xây dựng các mô hình nhà ở cho thuê điển hình và các mẫu thiết kế chuẩn áp dụng cho từng nhóm đối tượng cư trú. Trong đó, cần ưu tiên nghiên cứu các mẫu nhà ở dành cho hộ gia đình trẻ, hộ gia đình khoảng bốn người, người lao động tại các khu công nghiệp, chuyên gia và người lao động có nhu cầu thuê dài hạn.
Thành phố xem việc cải tạo và nâng cấp hệ thống nhà trọ hiện hữu là một trong những chương trình trọng tâm trong chiến lược phát triển nhà ở cho thuê giai đoạn tới, đồng thời nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ phù hợp nhằm khuyến khích các chủ cơ sở từng bước nâng cao chất lượng công trình, chất lượng cư trú và chất lượng môi trường sống cho người thuê nhà.
Bên cạnh đó, Thành phố nghiên cứu xác định nhà ở cho thuê và căn hộ cho thuê là một loại hình nhà ở có tính chất đặc thù, từ đó xây dựng các quy định riêng về quy hoạch, thiết kế, đầu tư, quản lý vận hành và khai thác sử dụng. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để hình thành một thị trường nhà ở cho thuê chuyên nghiệp trong tương lai.
Tại hội nghị, các đại biểu cũng có tham luận, kiến nghị các giải pháp đột phá về đất đai, nguồn vốn và mô hình quản lý để sớm hình thành hệ sinh thái nhà ở cho thuê hiện đại, bền vững.
Giải quyết căn cơ nhà ở xã hội
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Được cho rằng, hiện nay, có đến 70% là nhà cao cấp, 30% là nhà trung bình, còn lại nhà ở xã hội chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Điều này dẫn đến nghịch lý, người có nhu cầu thì không mua được nhà, người có nhà lại không có nhu cầu, dẫn đến sự méo mó của thị trường, đầu cơ là chính, nhiều dự án tỷ lệ người ở rất thấp. Vì vậy, Thành phố cần phải giải quyết một cách căn cơ để điều chỉnh lại.
Chủ tịch UBND Thành phố nhấn mạnh, từ thực tế nêu trên cho thấy, kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rất trúng, rất đúng, hợp lòng dân và rất nhân văn. Vì vậy, Thành phố phải có trách nhiệm triển khai và điều chỉnh sự lệch lạc của thị trường, từ đó giải quyết nhu cầu cơ bản, thiết yếu của con người về nhà ở, nhất là nhà ở xã hội và nhà cho thuê.
Chủ tịch UBND Thành phố cho rằng, hiện nay, nhiều doanh nghiệp đăng ký tham gia, trong đó các doanh nghiệp đăng ký xây dựng gần 100.000 căn, trong khi đó Trung ương giao chỉ tiêu đến năm 2030 là 199.000 căn. Đây vẫn là tín hiệu rất mừng, khởi đầu thuận lợi vì sẽ còn nhiều doanh nghiệp đăng ký. Đồng thời, tin tưởng TP.Hồ Chí Minh sẽ sớm hoàn thành theo chỉ đạo của Tổng Bí thư và Thủ tướng.
Để hoàn thành mục tiêu đề ra, Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Được chỉ đạo, đối với quỹ đất dành cho nhà ở xã hội và nhà cho thuê mà doanh nghiệp tự tạo, Thành phố sẽ tạo điều kiện tối đa để chuyển mục đích sử dụng đất. Thành phố cũng sẽ bố trí quỹ đất trong tổng thể quy hoạch của TP.Hồ Chí Minh để làm nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê…
Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Được khẳng định, phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là giải pháp bảo đảm an sinh xã hội mà còn là nhiệm vụ chiến lược nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân, thu hút và giữ chân nguồn nhân lực, góp phần xây dựng TP.Hồ Chí Minh trở thành đô thị hiện đại, văn minh, phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Nguồn dẫn: Hà Trang/ Cổng TTĐT TPHCM
Link bài gốc: https://hochiminhcity.gov.vn/vi/web/hcm/w/tpho-chi-minh-se-tao-ieu-kien-toi-a-chuyen-muc-ich-su-dung-at-lam-nha-o-xa-hoi-nha-o-cho-thue